صندوق سرمایه‌گذاری پژوهش و فناوری
کلیات

خاستگاه قانونی اصلی صندوق‌های پژوهش و فناوری، ماده ۱۰۰ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور است که در آن آمده است: به‌منظور ایجاد زمینه‌های مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش غیردولتی و حمایت کمّی و کیفی از فعالیتهای پژوهشی و فنآوری، بالاخص‌پژوهش‌ها و فنآوریهای کاربردی‌توسعه‌ای، دولت مجاز است در تأسیس صندوق‌های غیردولتی مشارکت کند و موظف به‌تقویت صندوق‌های دولتی‌موجود می‌باشد و باید ترتیبی اتخاذ کند که امکان استفاده این صندوق‌ها از یارانه سود تسهیلات مالی طی سال‌های اجرای برنامه فراهم شود.

طبق آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰۰ برنامه سوم توسعه کشور، ایجاد صندوق‌های پژوهش و فناوری ابتدا در دستورکار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سپس معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار گرفت و در ابتدا صندوق نوآوری و شکوفائی و سپس صندوق¬های ریسک پذیر سرمایه¬پذاری و پژوهش و فناوری با هدف سرمایه‌گذاری و کمک به در طرح‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان بوجود آمدند.
وظایف اصلی یک صندوق‌ پژوهش و فناوری ارائه خدمات نوین مالی و تأمین سرمایه فناوری و نوآوری متناسب با حوزه تخصصی، موضوعی و یا جغرافیایی انتخاب شده از سوی سهامداران صندوق است. این وظایف می‌تواند مجموعه‌ای از موارد زیر باشد:

  • جذب کمک‌های بلاعوض و سرمایه‌های بخش دولتی و خصوصی در جهت توسعه و حمایت از شرکت‌های نوپای فناور و دانش‌بنیان؛
  • ارائه خدمات مالی متنوع در حوزه توسعه نوآوری شامل تسهیلات، ضمانت‌نامه، لیزینگ و خدمات توسعه بازار؛
  • ایجاد تفاهم‌نامه‌های مشترک با سایر دستگاه‌های متولی و نهادهای مالی توسعه‌ای از جمله صندوق نوآوری و شکوفایی برای کارگزاری ارزیابی، نظارت و کارگزاری تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان؛
  • کارگزاری وجوه مالی اداره‌شده دستگاه‌های دولتی سهامدار و سرمایه‌گذار؛
  • سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC)
  • ایجاد نهادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) مطابق با جهت‌گیری سهامداران شرکتی بزرگ و هولدینگ‌های اقتصادی؛
  • تضمین و خرید سهام شرکت‌های فناور و نوآور؛
  • شتابدهی فناوری؛
  • ایفای نقش فعال تأمین مالی برای شبکه نوآوری کشور شامل پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد حرفه‌ای.